Men tiêu hoá dành cho trẻ sơ sinh cần được sử dụng rất thận trọng, vì hệ tiêu hóa của bé còn non nớt và không phải tình trạng đầy hơi, nôn trớ hay đi ngoài bất thường nào cũng cần bổ sung.
1. Men tiêu hoá dành cho trẻ sơ sinh là gì?
Men tiêu hoá dành cho trẻ sơ sinh là nhóm sản phẩm có chứa enzyme hỗ trợ phân giải thức ăn, thường liên quan đến quá trình tiêu hóa đường, đạm hoặc chất béo tùy thành phần cụ thể. Về bản chất, enzyme tiêu hóa giúp thức ăn được xử lý thành các phần nhỏ hơn để cơ thể hấp thu.
Điều quan trọng là men tiêu hoá dành cho trẻ sơ sinh khác với men vi sinh. Men vi sinh là lợi khuẩn hỗ trợ cân bằng hệ vi sinh đường ruột, còn men tiêu hóa là enzyme hỗ trợ phân giải thức ăn. Hai nhóm này có mục đích khác nhau, không nên dùng thay thế cho nhau chỉ vì đều được gọi chung là “men”.
Ở trẻ sơ sinh khỏe mạnh, cơ thể vẫn có cơ chế tiêu hóa tự nhiên phù hợp với sữa mẹ hoặc sữa công thức. Do đó, không nên tự ý bổ sung chỉ vì bé xì hơi, nấc cụt, nôn trớ nhẹ hoặc đi ngoài nhiều lần nhưng vẫn bú tốt, ngủ tốt và tăng cân đều.
Hệ tiêu hóa của trẻ sơ sinh còn non nớt, cần được theo dõi cẩn thận trước khi dùng bất kỳ sản phẩm hỗ trợ nào.
2. Khi nào có thể cân nhắc men tiêu hoá dành cho trẻ sơ sinh?
Men tiêu hoá dành cho trẻ sơ sinh chỉ nên được cân nhắc khi có lý do rõ ràng và tốt nhất là sau khi đã được bác sĩ hoặc nhân viên y tế tư vấn. Một số trẻ có thể gặp vấn đề tiêu hóa đặc biệt, rối loạn hấp thu hoặc thiếu hụt enzyme nhất định, nhưng điều này không thể xác định chính xác chỉ bằng quan sát thông thường tại nhà.
Cha mẹ không nên tự kết luận bé thiếu men tiêu hóa chỉ vì bé quấy khóc, bụng sôi, đi ngoài phân lỏng hoặc nôn trớ. Những biểu hiện này có thể liên quan đến bú quá no, nuốt nhiều hơi khi bú, tư thế bú chưa đúng, dị ứng đạm sữa bò, nhiễm khuẩn, trào ngược sinh lý hoặc nhiều nguyên nhân khác.
Có thể hỏi bác sĩ về việc dùng sản phẩm hỗ trợ nếu bé có các biểu hiện sau:
- Bé tiêu hóa kém kéo dài và ảnh hưởng rõ đến bú, ngủ hoặc tăng cân.
- Bé đi ngoài bất thường nhiều ngày, phân có dấu hiệu lạ hoặc mùi rất khác thường.
- Bé đầy hơi, chướng bụng rõ và quấy khóc kéo dài.
- Bé có nghi ngờ rối loạn hấp thu hoặc không dung nạp một thành phần dinh dưỡng.
- Bé từng được bác sĩ đánh giá có vấn đề tiêu hóa cần hỗ trợ.
- Bé đang điều trị bệnh lý và cần tư vấn thêm về tiêu hóa.
Bé có nghi ngờ rối loạn hấp thu có thể cần dùng men tiêu hóa
3. Men tiêu hoá dành cho trẻ sơ sinh không nên dùng tùy tiện
Men tiêu hoá dành cho trẻ sơ sinh không nên được dùng theo lời mách, quảng cáo hoặc kinh nghiệm của trẻ khác. Trẻ sơ sinh là nhóm tuổi rất nhạy cảm, liều dùng, thành phần và thời điểm sử dụng đều cần được cân nhắc kỹ. Một sản phẩm phù hợp với bé này chưa chắc phù hợp với bé khác.
Nếu cha mẹ tự dùng men tiêu hoá dành cho trẻ sơ sinh khi chưa rõ nguyên nhân, sản phẩm có thể không giúp cải thiện tình trạng của bé. Nguy hiểm hơn, việc tự xử lý tại nhà có thể khiến cha mẹ chậm đưa bé đi khám khi bé đang có nhiễm khuẩn, dị ứng, mất nước hoặc bệnh lý tiêu hóa cần can thiệp.
Không nên tự dùng trong các trường hợp sau:
- Bé dưới 6 tháng tuổi và chưa từng được bác sĩ tư vấn.
- Bé sốt, lừ đừ, bỏ bú hoặc bú kém rõ.
- Bé nôn nhiều, nôn vọt hoặc nôn dịch xanh.
- Bé tiêu chảy nhiều lần, phân có máu hoặc nhầy nhiều.
- Bé bụng chướng căng, quấy khóc dữ dội hoặc khó dỗ.
- Bé có dấu hiệu mất nước như môi khô, tiểu ít hoặc khóc không có nước mắt.
- Bé sinh non, nhẹ cân, có bệnh nền hoặc đang dùng thuốc điều trị.
Bỏ bú, nôn nhiều, tiêu chảy hoặc bụng chướng là những dấu hiệu cần được kiểm tra sớm.
4. Cách dùng men tiêu hoá dành cho trẻ sơ sinh nếu được chỉ định
Men tiêu hoá dành cho trẻ sơ sinh chỉ nên dùng đúng theo hướng dẫn về liều lượng, thời điểm và thời gian. Cha mẹ không được tự tăng liều vì nghĩ dùng nhiều sẽ giúp bé tiêu hóa nhanh hơn. Với trẻ sơ sinh, ngay cả thay đổi nhỏ trong cách dùng cũng có thể ảnh hưởng đến khả năng dung nạp của bé.
Khi sử dụng men tiêu hoá dành cho trẻ sơ sinh theo chỉ định, cha mẹ cần đọc kỹ nhãn sản phẩm, kiểm tra hạn dùng, cách pha và cách bảo quản. Nếu sản phẩm cần pha, nên pha đúng lượng được hướng dẫn, không trộn vào sữa quá nóng hoặc nước đang sôi nếu hướng dẫn không cho phép. Sau khi pha, nên cho bé dùng theo khuyến nghị, tránh để lâu ngoài môi trường.
Các nguyên tắc an toàn gồm:
- Dùng đúng loại đã được tư vấn, không tự đổi sản phẩm.
- Dùng đúng liều, đúng số lần trong ngày và đúng thời gian.
- Không pha với nước quá nóng hoặc sữa vừa đun nóng.
- Không trộn cùng thuốc khác nếu chưa được hướng dẫn.
- Không dùng sản phẩm đã đổi màu, đổi mùi hoặc bao bì hư hỏng.
- Bảo quản đúng theo hướng dẫn trên nhãn.
- Theo dõi phản ứng của bé sau mỗi lần dùng.
Nếu bé nôn nhiều hơn, quấy khóc bất thường, nổi mẩn, tiêu chảy tăng hoặc có dấu hiệu khó chịu rõ sau khi dùng, cha mẹ nên ngừng và liên hệ bác sĩ.
5. Sai lầm khi dùng men tiêu hoá dành cho trẻ sơ sinh
Men tiêu hoá dành cho trẻ sơ sinh có thể bị dùng sai khi cha mẹ quá lo lắng trước các biểu hiện sinh lý bình thường. Trẻ sơ sinh có thể nôn trớ nhẹ sau bú, xì hơi, rặn đỏ mặt hoặc đi ngoài nhiều lần trong ngày, đặc biệt nếu bú mẹ hoàn toàn. Những biểu hiện này chưa chắc là bệnh nếu bé vẫn bú tốt, ngủ được và tăng cân.
Không nên dùng men tiêu hoá dành cho trẻ sơ sinh kéo dài
Một sai lầm khác là nhầm men tiêu hóa với men vi sinh, sau đó dùng thay thế qua lại mà không hiểu mục đích. Có cha mẹ còn dùng nhiều loại cùng lúc, vừa enzyme, vừa lợi khuẩn, vừa sản phẩm hỗ trợ khác, khiến khó theo dõi phản ứng của bé.
Các sai lầm cần tránh gồm:
- Dùng theo lời mách mà chưa hỏi ý kiến chuyên môn.
- Tự tăng liều hoặc dùng nhiều lần hơn hướng dẫn.
- Dùng kéo dài dù bé không còn triệu chứng.
- Dùng để thay thế việc kiểm tra khi bé có dấu hiệu nặng.
- Pha sai cách làm ảnh hưởng chất lượng sản phẩm.
- Dùng sản phẩm của trẻ lớn hoặc người lớn cho trẻ sơ sinh.
- Đổi nhiều loại liên tục khi chưa đánh giá đáp ứng.
- Bỏ qua chế độ bú, tư thế bú và cách vỗ ợ hơi của bé.
7. Khi nào cần đưa bé đi khám ngay?
Men tiêu hoá dành cho trẻ sơ sinh không được dùng để trì hoãn thăm khám khi bé có dấu hiệu nguy hiểm. Ở trẻ sơ sinh, tiêu chảy, nôn nhiều, sốt hoặc bỏ bú có thể khiến bé mệt nhanh. Cha mẹ cần ưu tiên an toàn thay vì cố tự xử lý tại nhà.
Cần đưa bé đi khám sớm nếu có các biểu hiện sau:
- Bé bỏ bú, bú kém rõ hoặc lừ đừ.
- Bé sốt hoặc hạ thân nhiệt bất thường.
- Bé nôn nhiều, nôn vọt hoặc nôn dịch xanh.
- Bé tiêu chảy nhiều lần, phân có máu hoặc nhầy nhiều.
- Bé bụng chướng căng, đau khi chạm vào hoặc quấy khóc dữ dội.
- Bé tiểu ít, môi khô, mắt trũng hoặc khóc không có nước mắt.
- Bé không tăng cân, sụt cân hoặc tăng trưởng kém.
- Bé sinh non, nhẹ cân hoặc có bệnh nền.
Tóm lại, men tiêu hoá dành cho trẻ sơ sinh chỉ nên dùng khi thật sự cần và có hướng dẫn phù hợp. Cha mẹ không nên tự mua theo quảng cáo, dùng theo kinh nghiệm hoặc xem sản phẩm hỗ trợ như cách xử lý mọi vấn đề tiêu hóa ở trẻ nhỏ.
Men tiêu hoá dành cho trẻ sơ sinh cần được sử dụng đúng loại, đúng liều, đúng thời điểm và theo dõi phản ứng cẩn thận. Quan trọng hơn, cha mẹ cần chăm sóc nền tảng bằng cách cho bú đúng, vỗ ợ hơi, giữ vệ sinh, theo dõi phân, nước tiểu, cân nặng và đưa bé đi khám khi có dấu hiệu bất thường. Sự thận trọng ngay từ đầu sẽ giúp bảo vệ hệ tiêu hóa non nớt của bé an toàn hơn.
